آیا زندگی در کنار دکل های برق سرطان زاست؟

تحقیقاتی که سرطان زا بودن دکل های برق را تایید میکنند

یکی از کسانی که وجود چنین رابطه ای را تایید میکند، حسن ابوالقاسمی رئیس انجمن خون و سرطان کودکان است. حسن ابوالقاسمی از مطالعات گسترده در سطح بین المللی در این رابطه سخن میگوید. و می افزاید: چند سال قبل در کشور انگلیس مقاله ای درباره تأثیر و سرطان زا بودن دکل های فشارقوی چاپ و منتشر شد. در این مقاله آثار مخرب این دکل ها بررسی شده بود و درباره زیان بار بودن میدان مغناطیسی آن تأکید شد بود.

وی ادامه میدهد: اما در همان کشور چند سال بعد مقاله دیگری نوشته شد که این ادعا را رد میکرد. اما آسیب رسان بودن این امواج امری بدیهی است و لازم است دولتمردان درباره رفع مشکلات و پیشگیری از صدمات آن اقدام کنند. اما ابوالقاسمی برای دریافت اطلاعات بیشتر ما را به یکی از پژوهشگران انجمن خون و سرطان کودکان ایران معرفی میکند. تا با نتایج تحقیقات این پزشک از عوارض هم جواری با این دکل ها اطمینان حاصل کنیم.

عباسعلی حسین پور فیضی، فوق تخصص سرطان شناسی کودکان درباره تأثیرات مخرب ناشی از دکل های برق فشارقوی بر روی بدن مطالعات گسترده ای انجام داده است. وی میگوید: در سال های گذشته متوجه شدیم تعداد زیادی از کودکانی که به سرطان خون مبتلا شده اند و برای درمان به بیمارستان کودکان تبریز مراجعه میکنند به طور خوشه ای از یک منطقه خاصی از شهر تبریز هستند.

وی اضافه میکند: لذا درصدد آن برآمدیم تا مطالعاتی را در این خصوص انجام دهیم و تحقیقاتی بر روی 60 نفر از کودکان مبتلا به سرطان خون که برای درمان به مرکز درمان سرطان تبریز مراجعه میکردند انجام شد. از بین این 60 بیمار 35 نفر از آنها پسر و 25 نفر دختر بودند.

این فوق تخصص آنکولوژی میگوید: در این تحقیقات تمام افرادی که به لوسمی حاد لنفوئیدی (ALL) ، لوسمی حاد میلوئیدی (AML) مبتلا بودند مورد بررسی قرار گرفتند. و نتیجه گرفتیم که اکثر این کودکان در منطقه شمال غربی تبریز زندگی میکنند که در این ناحیه دکل های برق فشارقوی 64 هزار ولت تا 110 هزار ولت وجود دارد.

حسین پور ادامه میدهد: با توجه به وجود دکل های فشارقوی در این منطقه از شهر، فاصله منزل این کودکان تا دکل های برق فشار قوی مورد بررسی قرار گرفت. سپس با استفاده از فرمول های ریاضی میزان میدان الکترومغناطیسی که توسط این دکل ها ایجاد میشد را محاسبه کردیم. وی می افزاید: بعد از مطالعات انجام شده در این زمینه مشخص شد 14 نفر از بیماران (در حدود 23 درصد) در فاصله کمتر از 500 متر از این دکل ها سکونت دارند.

عضو انجمن آنکولوژی میگوید: همچنین 59 نفر از بیماران غیر سرطانی که برای بیماریهای معمولی به بیمارستان مراجعه میکردند به عنوان جامعه شاهد یا کنترل شونده انتخاب و بررسی شدند. و مشخص شد فقط 2 نفر در فاصله کمتر از 500 متر از دکل های برق فشار قوی زندگی میکنند.

نتیجه تحقیقاتی که در این خصوص صورت گرفت بیان کننده این موضوع است که سکونت در فاصله کمتر از 500 متر از دکل های برق فشار قوی خطر ابتلا به سرطان خون را در افراد به خصوص در کودکان افزایش میدهد. وی ادامه میدهد: تحقیقات انجام شده در مجله علمی asian journal cancer prevention به چاپ رسید. و در همایش های بین المللی در این خصوص صحبت شد.

همچنین تحقیقاتی در این خصوص در کشورهای اروپایی صورت گرفته است. اسناد بین المللی نیز بیان گر این موضوع است که سکونت در فاصله بیشتر از 2 کیلومتر از دکل های برق فشارقوی خطر ابتلا به سرطان خون را کاهش میدهد و سکونت در نزدیکی این دکل ها بلعکس این احتمال را افزایش میدهد.

این پزشک می افزاید: در کشورهای پیشرفته منازل مسکونی دور از دکل های برق فشار قوی ساخته میشوند. یا این که کابل های برق فشار قوی از زیرخاک عبور داده شده یا عایق میشوند که از شدت میدان مغناطیسی ایجادشده می کاهد. وی در پایان توصیه میکند: افراد از ساخت و ساز منازل مسکونی در فاصله کمتر از 500 متر خودداری کرده و از فعالیت و زندگی در نزدیکی این دکل ها پرهیز کنند.

تحقیقاتی که سرطان زا بودن دکل های برق را رد میکنند

در کنار این نظرات متخصصان و موسساتی هم وجود دارند، که نتوانستند رابطه مستقیمی بین دکل های فشار قوی و نرخ سرطان پیدا کنند. برای مثال انجمن سرطان آمریکا مقاله ای منتشر کرده که در ادامه میبینید.

این بخش ترجمه مستقیم مقاله Power Lines, Electrical Devices, and Extremely Low Frequency Radiation در وب سایت انجمن سرطان آمریکا است که لینک آن را در انتهای همین بخش قرار داده ایم.

این مقاله ابتدا به معرفی امواج ELF (امواج تابشی دکل های برق) میپردازد و سپس عنوان میکند که ELF کم خطرترین نوع امواج تابشی EMF است و تاثیری روی DNA ندارد. این مقاله در ادامه مینویسد:

محققان از دو نوع مطالعه اصلی برای بررسی اینکه آیا چیزی باعث سرطان می شود یا خیر، استفاده می کنند.

1- مطالعات آزمایشگاهی: (مطالعاتی که با استفاده از حیوانات آزمایشگاهی یا سلول های موجود در ظروف آزمایشگاهی انجام می شود)

2- مطالعات روی انسان ها (مطالعات اپیدمیولوژیک)

اغلب هیچ یک از این دو نوع مطالعه به خودی خود شواهد کافی ارائه نمی دهند، بنابراین محققان معمولاً هنگام تلاش برای بررسی اینکه آیا چیزی می تواند باعث سرطان شود یا خیر، هم مطالعات آزمایشگاهی و هم مطالعات انسانی را بررسی می کنند.

نتایج مطالعات آزمایشگاهی در خصوص سرطان زا بودن دکل های برق

چندین مطالعه بزرگ به بررسی اثرات احتمالی میدان های مغناطیسی ELF (ELF-MF) بر سرطان در موش ها و موش های صحرایی پرداخته اند. این مطالعات، حیوانات را در معرض میدان های مغناطیسی بسیار قوی تر از آنچه افراد معمولاً در خانه در معرض آن قرار می گیرند، قرار دادند. اکثر این مطالعات هیچ افزایشی در خطر ابتلا به هیچ نوع سرطانی نشان نداده اند. در واقع، خطر ابتلا به برخی از انواع سرطان در حیواناتی که در معرض تابش ELF قرار داشتند، کمتر بود.

یک مطالعه افزایش خطر ابتلا به تومورهایی را که از سلول های تیروئید، به نام سلول های C، شروع می شوند، در موش های صحرایی نر در برخی از مواجهه ها نشان داد. این افزایش خطر در موش های صحرایی ماده یا موش های خانگی مشاهده نشد و در بالاترین قدرت میدان نیز مشاهده نشد. این تناقضات و این واقعیت که این یافته ها در مطالعات دیگر مشاهده نشده اند، نتیجه گیری دانشمندان را در مورد اینکه افزایش خطر مشاهده شده تومورها ناشی از تابش ELF است، دشوار می کند.

مطالعات دیگر روی موش ها و موش های صحرایی به طور خاص به دنبال افزایش لوسمی و لنفوم در نتیجه قرار گرفتن در معرض تابش ELF بوده اند، اما این مطالعات نیز ارتباطی پیدا نکرده اند.

نتایج مطالعات روی افراد در خصوص سرطان زا بودن دکل های برق

مطالعه اثرات تشعشعات ELF در افراد می تواند به دلایل زیادی دشوار باشد.

1- قرار گرفتن در معرض تشعشعات ELF بسیار رایج است، بنابراین مقایسه افرادی که در معرض تشعشعات قرار دارند با افرادی که در معرض تشعشعات قرار ندارند، امکان پذیر نیست. در عوض، مطالعات سعی می کنند افرادی را که در سطوح بالاتر در معرض تشعشعات قرار گرفته اند با افرادی که در سطوح پایین تر در معرض تشعشعات قرار گرفته اند، مقایسه کنند.

2- تعیین میزان تشعشعات ELF که یک فرد در معرض آن قرار گرفته است، به خصوص در یک دوره طولانی، بسیار دشوار است. تا آنجا که ما می دانیم، اثرات تشعشعات ELF با گذشت زمان جمع نمی شوند و هیچ آزمایشی وجود ندارد که بتواند میزان قرار گرفتن یک فرد در معرض تشعشعات را اندازه گیری کند.

محققان می توانند از روش های مختلف، تصویری از میزان قرار گرفتن فرد در معرض ELF به دست آورند، اما هیچ یک از این روش ها کامل نیستند:

1. آنها می توانند از فرد بخواهند دستگاهی بپوشد که میزان قرار گرفتن او را در طول ساعت ها یا روزها ثبت کند.
2. آنها می توانند قدرت میدان مغناطیسی یا الکتریکی را در محیط خانه یا محل کار فرد اندازه گیری کنند.
3. آنها می توانند میزان قرار گرفتن در معرض تشعشعات را بر اساس پیکربندی سیم کشی محل کار/خانه فرد یا فاصله آن از خطوط برق تخمین بزنند.

اما همه این روش ها منجر به تخمین میزان قرار گرفتن در معرض تشعشعاتی می شوند که عدم قطعیت زیادی دارند. آنها معمولاً میزان قرار گرفتن فرد در معرض ELF را در مکان های دیگر در نظر نمی گیرند و میزان قرار گرفتن در معرض ELF را در هر مکانی که فرد در طول عمر خود در آن زندگی یا کار کرده است، اندازه گیری نمی کنند. در نتیجه، هیچ راه خوبی برای تخمین دقیق میزان قرار گرفتن فرد در معرض ELF در درازمدت وجود ندارد، که این مهمترین نکته در بررسی اثرات احتمالی بر خطر ابتلا به سرطان است.

چندین سازمان ملی و بین المللی، عوامل مختلف محیطی را برای تعیین اینکه آیا می توانند باعث سرطان شوند یا خیر، بررسی می کنند. چیزی که باعث سرطان می شود یا به رشد سرطان کمک می کند، سرطان زا نامیده می شود. انجمن سرطان آمریکا برای ارزیابی خطرات بر اساس شواهد حاصل از مطالعات تحقیقاتی آزمایشگاهی، حیوانی و انسانی، به این سازمان ها مراجعه می کند.

بر اساس شواهد حیوانی و انسانی مانند مثال های بالا، برخی از سازمان های متخصص، ماهیت بالقوه سرطان زای تابش ELF را ارزیابی کرده اند.

1. آژانس بین المللی تحقیقات سرطان (IARC) بخشی از سازمان بهداشت جهانی (WHO) است. یکی از اهداف اصلی آن شناسایی علل سرطان است. در سال 2002، IARC شواهد مربوط به میدان های مغناطیسی و الکتریکی ELF را به طور جداگانه بررسی کرد: این آژانس «شواهد محدودی» در انسان برای سرطان زایی میدان های مغناطیسی ELF در رابطه با لوسمی کودکان و «شواهد ناکافی» در رابطه با سایر سرطان ها یافت. این آژانس «شواهد ناکافی» برای سرطان زایی میدان های مغناطیسی ELF بر اساس مطالعات روی حیوانات آزمایشگاهی یافت. این گزارش «شواهد ناکافی» برای سرطان زایی میدان های الکتریکی ELF در انسان یافت. بر اساس این ارزیابی، IARC میدان های مغناطیسی ELF را به عنوان «احتمالاً سرطان زا برای انسان» طبقه بندی کرده است. این سازمان میدان های الکتریکی ELF را «از نظر سرطان زایی برای انسان قابل طبقه بندی نیست» طبقه بندی کرده است.
2. در سال 1999، مؤسسه ملی علوم بهداشت محیط ایالات متحده (NIEHS) شواهد علمی مبنی بر اینکه قرار گرفتن در معرض ELF خطری برای سلامتی دارد را «ضعیف» توصیف کرد، اما خاطرنشان کرد که نمی توان آن را کاملاً بی خطر دانست و آن را یک عامل «احتمالاً» سرطان زای انسانی دانست.
3. بین سال های 2011 تا 2015، گروه تحقیقاتی اروپایی ARIMMORA (تحقیقات پیشرفته در مورد مکانیسم های تعامل قرار گرفتن در معرض الکترومغناطیسی با موجودات زنده برای ارزیابی ریسک) مطالعات متعددی را برای یافتن پیوندهای احتمالی بین ELF-MF و سرطان، به ویژه سرطان خون کودکان، انجام داد. این پروژه به این نتیجه رسید که مطالعات آنها با طبقه بندی قبلی IARC از ELF-MF به عنوان «احتمالاً سرطان زا» مطابقت دارد.

نتایج مطالعات روی کودکان

تعدادی از مطالعات به بررسی ارتباط احتمالی بین تابش ELF ناشی از میدان های مغناطیسی در خانه و خطر ابتلا به سرطان خون در دوران کودکی پرداخته اند و نتایج متفاوتی داشته اند. با این حال، هنگامی که یافته های این مطالعات با هم ترکیب می شوند، افزایش کمی در خطر ابتلا به سرطان خون برای کودکانی که در بالاترین سطح قرار دارند در مقایسه با کودکانی که کمترین سطح قرار گرفتن در معرض این اشعه را دارند، مشاهده می شود. مطالعاتی که به بررسی تأثیر میدان های الکتریکی ELF بر خطر ابتلا به سرطان خون در دوران کودکی پرداخته اند، ارتباطی پیدا نکرده اند.

مطالعات به طور کلی هیچ ارتباط قوی بین میدان های الکتریکی یا مغناطیسی ELF و سایر انواع سرطان های دوران کودکی پیدا نکرده اند.

نتایج مطالعات روی بزرگسالان

مطالعات متعددی به بررسی ارتباط احتمالی بین قرار گرفتن در معرض ELF در بزرگسالان و سرطان پرداخته اند. اکثر آنها ارتباطی پیدا نکرده اند، اگرچه تعداد کمی از آنها به وجود ارتباط احتمالی اشاره کرده اند.

جدول حریم برق فشار قوی

بهترین تصمیم این است که تا زمان تایید یا رد چنین مسئله ای، از قوانین حریم برق فشار قوی پیروی کنیم. رعایت فاصله دکل برق فشار قوی از منزل مسکونی تا حدی میتواند امنیت ساکنان را تامین کند. این موضوع فقط مختص سرطان زا بودن آن نیست. بلکه نزدیکی به دکل های برق فشار قوی مشکلات دیگری هم ایجاد میکنند. در ادامه جدول حریم برق فشار قوی برای شما آورده ایم که در آن فاصله استاندارد از دکل برق فشار قوی دقیقا عنوان شده است.

کلام آخر

در این مطلب به بیان نتایج پژوهش های موسسات تحقیقاتی و کارشناسان مختلف درباره احتمال سرطان زا بودن دکل های برق فشار قوی پرداختیم. برخی تحقیقات این موضوع را تایید و برقی رد کرده اند. اما برای رعایت حال شهروندان و جلوگیری از سایر خطراتی که دکل های فشار قوی برای مردم ممکن است ایجاد کنند، حریم هایی برای خطوط هوایی انتقال برق در نظر گرفته شده که به صورت جدول آوردیم.