خانه حاج قلى خان

از میان بناهای قدیمی قم که اغلب مربوط به دوره قاجاریه بوده، می توان به خانه های تاریخی اشاره کرد که یکی از این خانه ها خانه حاج قلی خان است: خانه حاج قلى خان (محل اداره میراث فرهنگی) در مرکز بافت قدیم شهر که به محله چهار مردان معروف است واقع شده و کوچه دسترسى آن گذر قلعه است که به دروازه قلعه، در جنوب غربى شهر، در دوره قاجار منتهى مى شد. با توجه به فرم ساختمانى، مصالح به کار رفته و کسب اطلاعات از مالکان قبلى، بناى ساختمان به اواخر دوره قاجار تعلق دارد، لیکن اتاق ها و فضاهاى جبهه جنوبى که قدیمى ترین بخش بنا هستند قدمتى بیش از 120 سال دارند. ورودى بنا شامل سردرى کوتاه با تاق قوسى رومى آجرى است که از طریق پاگرد شش ضلعى (هشتی) و دالان جبهه شمالى به حیاط مرکزى (میانسرا) ارتباط مى یابد. کل مساحت بنا 400 مترمربع است که 320 متر آن زیربناى مفید است. اتاق ها و فضاهای جنوبی که قدیمی ترین بخش بناست، قدمتی بیش از 120 سال دارند. دو بادگیر و ستون های سنگی ایوان های شمالی و شرقی و پنج دری های چوب گردو از خصوصیات بارز بنا به شمار می رود. نوع بهره بردارى و خصوصیات بارز بنا ساختار مسکونى دارد، لیکن با تغییراتى جزئى در حال حاضر کاربرد ادارى یافته است.