رئیس صندوق ملی مسکن از رقم 80 میلیون تومان برای ساخت هر مترمربع گفته است، اما در گزارش نشست نه شهر مشخص است، نه نوع اسکلت و نه تعداد طبقات. پس این عدد دقیقاً برای کدام ساختمان است؟ در ادامه می خوانید چه چیزی از این خبر قابل برداشت نیست و چرا نباید آن را با تعرفه مهندسی یا پیشنهاد پیمانکار یکی دانست.
ساخت وساز متری 80 میلیون تومان؟ این عدد برای کدام ساختمان است؟
رئیس صندوق ملی مسکن از رقم 80 میلیون تومان برای ساخت هر مترمربع گفته است، اما در گزارش نشست نه شهر مشخص است، نه نوع اسکلت و نه تعداد طبقات. پس این عدد دقیقاً برای کدام ساختمان است؟ در ادامه می خوانید چه چیزی از این خبر قابل برداشت نیست و چرا نباید آن را با تعرفه مهندسی یا پیشنهاد پیمانکار یکی دانست.
به گزارش پیام ساختمان ، رئیس صندوق ملی مسکن در نشست خبری دوشنبه 11 آبان، درباره فاصله منابع مالی موجود با نیاز ساخت وساز سخن گفت. مطابق گزارش مهر، او تأکید کرد منابع صندوق به تنهایی برای تأمین نیازها کافی نیست و آورده متقاضیان و سایر منابع باید در کنار حمایت دولتی قرار بگیرند. به گفته او، تورم تأمین آورده را دشوار کرده است؛ رقم 80 میلیون تومان نیز در همین بحث مطرح شد.
مختاری راه بهبود تولید را در استفاده از توان بخش خصوصی، تولید حرفه ای و ظرفیت ساخت انبوه دانست. او همچنین به توان داخلی در تولید مصالح ساختمانی و تأسیسات مکانیکی اشاره کرد. این اظهارات، دیدگاه مقام مسئول درباره شیوه تأمین مالی و تولید است؛ از آن نباید وعده کاهش فوری هزینه اجرای پروژه یا اعلام یک نرخ مصوب برداشت کرد.
منبع این بخش: مهر؛ هزینه ساخت و محدودیت منابع صندوق، 11 آبان 1405
رقم 80 میلیون تومان برای ساخت هر مترمربع، دوباره پرسش هزینه واقعی ساختمان سازی را پیش کشیده است. اما آیا این عدد برای یک ساختمان معمولی هم صدق می کند؟ بررسی گزارش نشست رئیس صندوق ملی مسکن نشان می دهد این رقم با قید «در بالاترین شرایط» بیان شده و مشخصات پروژه مبنای محاسبه آن منتشر نشده است. بنابراین، پاسخ دقیق به سؤال عنوان این است: از اطلاعات ارائه شده نمی توان تعیین کرد این رقم دقیقاً به کدام ساختمان تعلق دارد.
کدام جزئیات در خبر مشخص نشده است
در گزارش منتشرشده، همراه رقم 80 میلیون تومان جدول متره، فهرست مصالح یا صورت وضعیت یک پروژه مشخص ارائه نشده است. شهر، تعداد طبقات، نوع اسکلت و سطح تجهیزات ساختمان مبنا نیز روشن نیست. در نتیجه، معرفی این عدد به عنوان هزینه قطعی ساختمان معمولی یا لوکس، برج یا ساختمان متعارف، به اطلاعاتی نیاز دارد که در خبر موجود نیست.
این خلأ برای خواننده اهمیت دارد: عددی که بدون مشخصات پروژه منتشر می شود، امکان مقایسه مستقیم با پیشنهاد پیمانکار را فراهم نمی کند. همچنین خبری از یک بررسی آماری با تعداد نمونه، دامنه جغرافیایی و روش محاسبه میانگین ارائه نشده است. پس تعبیر «متوسط هزینه ساخت در ایران» از این اظهارنظر قابل استخراج نیست. این نتیجه، بررسی حدود اطلاعات خبر است، نه ارائه قیمت جایگزین از سوی پیام ساختمان.
تکمیل ساختمان و آماده بودن زیرساخت ها
در گزارش تکمیلی خبرآنلاین، بازنشرشده در املاک لینک در 11 آبان، بخش دیگری از نشست به تکمیل تأسیسات و تحویل پروژه ها اختصاص دارد. مختاری گفته حدود 36 هزار میلیارد تومان از منابع صندوق برای زیرساخت ها و تأسیسات پروژه ها تزریق شده است. این رقم، گزارش او از مجموع تأمین مالی این بخش است و هزینه تأسیسات یک ساختمان یا یک مترمربع را نشان نمی دهد.
او از پایش پروژه های آماده تحویل و تلاش برای هم زمان شدن پایان ساختمان با آماده شدن انشعابات سخن گفته است. همچنین آمادگی صندوق برای حمایت از افتتاح 130 هزار واحد را مشروط به منابع و تقاضاهای دریافتی توضیح داده است. این بخش از اظهارات نشان می دهد بحث نشست تنها قیمت مصالح نبوده و تأمین مالی تکمیل پروژه و قابلیت بهره برداری نیز در آن مطرح شده است.
منبع این بخش: خبرآنلاین به نقل از املاک لینک؛ جزئیات نشست 11 آبان 1405
چرا ارقام تعرفه مهندسی با این خبر متفاوت اند
برای درک تفاوت اعداد، باید به کاربرد آن ها توجه کرد. تسنیم در گزارش 13 اردیبهشت 1405 از ابلاغ هزینه پایه ساخت گروه های ساختمانی و تعرفه خدمات مهندسی خبر داده بود. در آن گزارش، رقم گروه یک و دوطبقه، متری 13 میلیون و 400 هزار تومان و رقم ساختمان های 16 طبقه و بیشتر، حدود 26 میلیون و 415 هزار تومان اعلام شده است. گزارش همچنین رشد حدود 47٫5 درصدی ارقام ابلاغی نسبت به سال پیش را ذکر می کند.
این ابلاغ قدیمی، خبر تازه آبان نیست و در اینجا صرفاً برای روشن کردن تفاوت مبنای اعداد آمده است. مبلغی که در جدول مبنای خدمات مهندسی درج می شود، با پیشنهاد اجرایی پیمانکار برای مصالح و تجهیزات مشخص، کاربرد یکسانی ندارد. از مقایسه مستقیم آن با اظهارنظر 80 میلیون تومانی نیز نمی توان درصد افزایش واقعی هزینه ساخت از اردیبهشت تا آبان را محاسبه کرد؛ چنین مقایسه ای به دو برآورد هم دامنه نیاز دارد.
منبع این بخش: تسنیم؛ ابلاغ هزینه پایه و تعرفه خدمات مهندسی، 13 اردیبهشت 1405
قیمت های منتشرشده برای شهرها در مهر و آبان 1405
برای دید کلی، جدول زیر ارقام عمومی منتشرشده را مقایسه می کند؛ نرخ تأییدشده قرارداد نیست. واحد همه اعداد، میلیون تومان برای هر مترمربع است. این ارقام به معنای تأیید نرخ رسمی بازار نیست.
| شهر یا منطقه |
رقم منتشرشده |
وضعیت |
| شمال تهران (پهنه) |
90 میلیون تومان و بالاتر |
قدیمی تر؛ لوکس؛ بدون زمین
|
| شرق تهران (پهنه) |
70 میلیون تومان و بالاتر |
قدیمی تر؛ متعارف؛ بدون زمین
|
| جنوب تهران (پهنه) |
55 میلیون تومان و بالاتر |
قدیمی تر؛ اقتصادی؛ بدون زمین
|
| کرج |
80 میلیون تومان میانگین |
نیازمند استعلام پروژه |
| اصفهان |
78٫4 میلیون تومان میانگین |
نیازمند استعلام پروژه |
| تبریز |
77٫6 میلیون تومان میانگین |
نیازمند استعلام پروژه |
| مشهد و شیراز |
76 میلیون تومان میانگین |
نیازمند استعلام پروژه |
| پروژه های اقتصادی یا حمایتی |
45 تا 50 میلیون تومان |
تقریبی |
برای مقایسه سطح کیفیت، یادداشت کارشناسی اعتماد در 29 مهر، ساخت متعارف تهران و کلان شهرها را بدون زمین 60 تا 80، پروژه لوکس را تا 100 و پروژه اقتصادی یا حمایتی را 42 تا 50 میلیون تومان ذکر می کند. این ها برآورد نویسنده اند، نه آمار رسمی یا نرخ اختصاصی هر شهر؛ .
منبع: اعتماد؛ تراکم تورم در مسکن، 29 مهر 1405
حاصل کنار هم گذاشتن این گزارش ها، یک نرخ عمومی برای همه کارگاه ها نیست. خبر از فشار تأمین مالی می گوید، گزارش تکمیلی به زیرساخت اشاره دارد و جدول مهندسی برای کاربرد اداری مشخصی منتشر شده است. سازنده ای که در مرحله عقد قرارداد هست، باید بداند عدد پیشنهادی طرف مقابل به کدام مجموعه عملیات مربوط است. بدون این توضیح، حتی دو قیمت نزدیک هم ممکن است تعهدات بسیار متفاوتی را پوشش دهند.
راهنمای کاربردی برای گرفتن برآورد قابل مقایسه
پیشنهاد تحریریه پیام ساختمان: پیش از استعلام، یک شرح کار یکسان برای همه پیمانکاران آماده کنید. در آن، شهر، زیربنا، طبقات، وضعیت نقشه ها و سطح کیفیت مورد انتظار را بنویسید. سپس این چهار مورد را در پاسخ مکتوب بخواهید:
- مبنای مساحت: قیمت برای زیربنای کل است یا مساحت مفید؟ نحوه احتساب پارکینگ، مشاعات و فضاهای جانبی روشن شود.
- محدوده تعهد: اسکلت، دیوارچینی، نما، نازک کاری، تأسیسات و تجهیزات جداگانه مشخص شوند. اقلام خارج از قرارداد، از جمله هزینه های اداری یا انشعابات، صریح نوشته شوند.
- مشخصات خرید: برای کالاهای اصلی، نوع، رده کیفیت، مقدار و شرایط تحویل درج شود؛ عبارت کلی «مصالح درجه یک» برای مقایسه کافی نیست.
- اعتبار قیمت: تاریخ استعلام، مدت اعتبار، برنامه پرداخت و شیوه برخورد با تغییر قیمت ها روشن باشد. نتیجه را با مسئول فنی پروژه بررسی کنید.
این چک لیست پیشنهاد اجرایی تحریریه برای مواجهه با اعداد متفاوت است، نه نرخ نامه یا دستورالعمل رسمی. برای محاسبه نیز مجموع هزینه اقلامِ داخل یک محدوده مشخص را بر مساحت مبنای همان محدوده تقسیم کنید؛ مقایسه تنها وقتی معنا دارد که هر دو طرف این تقسیم یکسان تعریف شده باشند.