بر اساس تبصره ماده سه آیین نامه اجرایی قانون آپارتمان ها در سال 1347، نگهداری حیوانات در قسمت های مشترک ممنوع است. اما این به این معنا نیست که شما حق نگهداری حیوان خانگی در آپارتمان شخصی خود را ندارید. پیام ساختمان به منظور آگاهی شهروندان نسبت به حقوق خود در آپارتمان ها، گفتگویی با عباس بشیری وکیل پایه یک دادگستری انجام داده است که در ادامه میخوانید. سپس مروری خواهیم داشت بر قوانین و سوالات مرتبط با نگهداری از حیوانات خانگی.
گفتگو با وکیل پایه یک دادگستری درباره قوانین نگهداری از حیوانات خانگی
عباس بشیری وکیل پایه یک دادگستری، مشاور ارشد حقوقی، استاد دانشگاه و نگارنده بیش از 20 جلد کتاب در زمینه حقوقی (5 جلد با محوریت آپارتمان نشینی ) با موضوع قوانین نگهداری حیوانات در آپارتمان هستند. در ادامه گفتگوی پیام ساختمان با جناب آقای عباس بشیری وکیل پایه یک دادگستری را مطالعه خواهید کرد.
با سامانه تخصصی ساختمان
همراه باشید
نگهداری حیوانات در آپارتمان از منظر قانون چه حکمی دارد؟
بر اساس تبصره ماده سه آیین نامه اجرایی قانون آپارتمان ها در سال 1347، نگهداری حیوانات در قسمت های مشترک ممنوع است، طبق قانون قسمت های مشترک ساختمان شامل پشت بام، راه پله ها، راهروها، حیاط، پارکینگ است. کسی حق نگهداری هیچ گونه حیوانی اعم از اهلی و وحشی را در این قسمت ها ندارد. نگه دارنده حیوان در این قسمت ها مجرم بوده و میتوان علیه وی شکایت کرد.
نگهداری حیوانات در قسمت های اختصاصی ساختمان چگونه است ؟
نگهداری حیوانات در قسمت های اختصاصی آپارتمان با رعایت دو ضابطه مشکلی ندارد؛ اول آنکه از نظر مقررات و قوانین بهداشت، ایجاد بیماری نکند و دوم آنکه برای همسایه ها ایجاد مزاحمت ننماید. در صورت بروز هرکدام از این دو مورد شخص نگهدارنده حیوان طبق ماده 690 مجرم شناخته شده و سایر همسایه ها میتوانند از او شکایت کنند.
درصورتی که بین ساکنان مجتمع اختلافی در مورد نگهداری حیوانات در آپارتمان به وجود بیاید راه حل چیست؟
درصورتی که بین ساکنان مجتمع اختلاف باشد بهترین راه حل رجوع به قوانین موجود در اساسنامه هیئت مدیره مجتمع است. راه حل دیگر کسب نظر اکثریت ساکنان ساختمان است. به این شکل که اگر شخص مرغ یا پرنده ای داشته باشد که باعث ایجاد بیماری نیوکاسل شود و یا سگی داشته باشد که گاه و بیگاه پارس میکند و موجبات آزار همسایه های دیگر را فراهم میکند اول مدیر به وی تذکر میدهد و اگر تذکر مدیر و اخطارها اثرگذار نبود، طرح شکایت به مراجع قضایی راه حلی است که سودمند خواهد بود.
مراحل طرح شکایت در خصوص نگهداری حیوانات در آپارتمان چگونه است؟
از نظر قانون، شخصی که حیوانی در خانه خود نگه میدارد که بهداشت عمومی ساختمان را تحت الشعاع قرار داده است و یا شخصی که حیوانی در آپارتمان نگهداری میکند که موجب آزار همسایه ها میشود، در هر دو صورت مراحل پیگیری به یک شکل است و طی دو هفته نتیجه حاصل میشود.
مراحل پیگیری و شکایت به این شکل است که ابتدا یک شکایت تنظیم و آن را در دادسرا مطرح میکند. دادسرا این شکایت نامه را به کلانتری ارجاع میدهد. کلانتری پس از تحقیقات و بررسی صحت موضوع، ابتدا شخص نگه دارنده حیوان را دعوت میکند و اگر فرد از حضور امتناع نمود، توسط کلانتری شخص نگه دارنده حیوان جلب میشود. سپس همراه با پرونده به دادسرا فرستاده میشود. دادسرا طبق شکایتی که از وی شده برای شخص حکم صادر میکند. حکم صادره گاهی یک سال زندان است.
با صاحب حیوان بیمار و پرسروصدا چگونه برخورد میشود؟
قاضی میتواند درصورتی که در مرتبه اول این جرم صورت گرفته باشد جرم را تبدیل نماید. یعنی زندان را تبدیل به جریمه نقدی نماید که بین 500 هزار تومان و یک میلیون تومان مبلغ جریمه را شامل میشود. البته قاضی طبق ماده 22 قانون مجازات میتواند طبق اختیاراتی که قانون گذار به وی داده است در حکم تخفیف دهد و هم میتواند حکم را تبدیل نماید. اما تبدیل و تخفیف تنها در مرتبه اول امکان پذیر است، در صورت تکرار جرم حکم به همان شکل اصلی جاری میشود.
تکلیف حیوان بیمار و پرسروصدا چیست؟
مراجع قانونی حیوان را توقیف میکنند. اگر حیوان وحشی باشد، آن را به محل زندگی خود باز می گردانند و اگر سگ باشد معمولاً به دلیل مشکلاتی که ایجاد میکند و بیماری هایی که دارد معدوم میکند. اگر از حیوانات اهلی مانند مرغ، کبوتر باشد به باغ و یا مکانی که برای حیوانات اهلی ساخته شده است، می فرستند.
توصیه شما به شهروندان چیست؟
آنچه در قانون آپارتمان ها وجود دارد، زندگی سالم و همزیستی مسالمت آمیز در کنار یکدیگر است. این روزها تعداد مراجعینی که به دلیل مشکلات مربوط به نگهداری حیوانات در آپارتمان ها در طرح شکایت از ما کمک میخواهند، بیشتر شده است. با توجه به خطرناک بودن و عدم اطلاع شهروندان از انتقال بیماری های مشترک بین انسان و دام، ممکن است بچه ها به دلیل تماسی که با حیوانات دارند به بیماری های سختی دچار شوند.
نگهداری حیوانات در آپارتمان ها بحث بسیار مهمی است و شخصی که میخواهد حیوانی را در آپارتمان نگه دارد باید این موضوعات را در نظر داشته باشد و بعد اقدام به نگهداری حیوان در منزل کند. شاید بازدید از پارک پرندگان و باغ وحش ها در شهرهای امروز برای افرادی که حیوانات را دوست دارند، گزینه خوبی باشد.
مروری بر قوانین نگهداری حیوانات در آپارتمان و ...
در این بخش مروری خواهیم داشت بر قوانین نگهداری حیوانات در مشاعات، آپارتمان ها، سگ گردانی در پارک ها و نگهداری از حیوانات غیرمتعارف.
ماده 3 آیین نامه اجرایی قانون تملک آپارتمان ها
طبق تبصره ماده سه آیین نامه اجرایی قانون آپارتمان ها در سال 1347، نگهداری حیوانات در قسمت های مشترک ساختمان (مشاع) ممنوع است. اهلی یا وحشی بودن حیوان تاثیری رو اجرای این قانون ندارد. البته این قانون فقط به ممنوعیت نگهداری از حیوانات در مشاعات مربوط نمیشود. بلکه قراردادن هرگونه وسیله اضافه از میز، صندلی، کمد و... در مشاعات ممنوع است.
ماده 132 قانون مدنی و نگهداری حیوان خانگی در آپارتمان
مطابق با ماده 132 قانون مدنی، هر شخص در نحوه استفاده از ملک خود آزاد است به شرطی که عملکرد وی موجب ایجاد مزاحمت برای دیگران نشود. این قانون را میتوان برای نگهداری حیوانات خانگی در آپارتمان هم در نظر گرفت. بنابراین تا زمانی که حیوان خانگی شما مزاحمتی ایجاد نکند، نگهداری آن داخل آپارتمان بدون اشکال است. منظور از ایجاد مزاحمت، شامل موارد زیر است.
- ایجاد سر و صدا
- به خطر افتادن بهداشت عمومی
- ایجاد بوی نامطبوع
- سلب آرامش همسایه ها
چنانچه هر یک از این موارد به نحوی نقض شود، همسایه ها میتوانند بابت ایجاد مزاحمت از صاحب حیوان شکایت کنند.
ماده 688 قانون مجازات اسلامی و نگهداری از حیوان خانگی
هر اقدامی که تهدید علیه بهداشت عمومی شناخته شود از قبیل آلوده کردن آب آشامیدنی یا توزیع آب آشامیدنی آلوده، دفع غیر بهداشتی فضولات انسانی و دامی و مواد زاید، ریختن مواد مسموم کننده در رودخانه ها، زباله در خیابانها و کشتار غیر مجاز دام، استفاده غیرمجاز فاضلاب خام یا پس آب تصفیه خانه های فاضلاب برای مصارف کشاورزی ممنوع میباشد و مرتکبین چنانچه طبق قوانین خاص مشمول مجاز شدیدتری نباشند به حبس تا یک سال محکوم خواهند شد.
به استناد این قانون، اگر نگهداری حیوان خانگی در آپارتمان موجب به خطر افتادن بهداشت عمومی گردد، صاحب حیوان مرتکب جرم شده است. در این صورت ساکنان ساختمان میتوانند از وی شکایت کنند.
ماده 333 قانون مدنی و خسارت ناشی از نگهداری از حیوان خانگی
طبق این قانون چنانچه حیوانی به فرد یا اموال او آسیب بزند، مالک حیوان مقصر بوده و باید خسارت وارده را جبران کند.
حمله حیوان به دیگران و گازگرفتگی، آسیب به اموال ساکنان یا مشاعات توسط حیوان و همچنین ایجاد آلودگی، بوی بد یا ایجاد شرایط بهداشتی نامطلوب مصداق همین قانون بوده و مالک حیوان باید مسئولیت آن را بپذیرد.
در موارد خاص تر مانند ایجاد ترس و وحشت عمومی، آلودگی های زیست محیطی، نگهداری حیوان بدون انجام واکسیناسیون دوره ای، موجب تعقیب کیفری مالک حیوان خواهد شد.
قوانین شهرداری در مورد سگ گردانی
سگ گردانی در پارک ها و فضاهای عمومی با یا بدون قلاده جرم محسوب نمیشود. اما اگر سگ موجب ایجاد رعب و وحشت عابرین، آسیب فیزیکی به اموال، اخلال در نظم عمومی، اخلال در کسب و کار سایرین و همینطور جریحه دار شدن عفت عمومی شود، جرم محسوب میشود. در چنین شرایطی دادگاه ممکن است صاحب سگ را به 10 روز تا یکسال حبس و یا 74 ضربه شلاق محکوم کند.
پاسخگویی به برخی سوالات در خصوص نگهداری از حیوانات خانگی
در این بخش به سوالاتی که ممکن است برای شما در خصوص قانون نگهداری حیوانات در آپارتمان ایجاد شده باشد، پاسخ خواهیم داد. بیشتر سوالات مربوط به قوانین نگهداری سگ در آپارتمان هستند. چون سگ و البته گربه جزو محبوب ترین حویانات خانگی به شمار می روند.
آیا نگهداری سگ در آپارتمان ممنوع است؟
خیر، قانونی برای منع نگه داشتن سگ در آپارتمان وجود ندارد. اما شرایطی دارد.
آیا نگهداری سگ در آپارتمان جرم است؟
نگهداری سگ در آپارتمان جرم نیست. اما اگر حیوان باعث ایجاد سر و صدا، مزاحمت یا بیماری برای همسایه ها شود و این موضوع اثبات گردد، صاحب سگ مرتکب جرم شده است. مجازات نگهداری سگ در آپارتمان تا یک سال حبس خواهد بود. بنابراین جرم نگهداری سگ در آپارتمان وابسته به نحوه نگهداری آن است نه خود نگهداری.
البته این جرم از نوع جرائم تعزیری است و قاضی میتواند جریمه حبس را به جریمه نقدی تبدیل کند. گاهی به صلاحدید قاضی در مجازات تخفیف هم داده میشود. اما در صورت تکرار خبری از تبدیل یا تخفیف نیست.
آیا غذا دادن به گربه در مشاعات جرم است؟
غذا دادن به گربه خانگی یا خیابانی در مشاعات ممنوع است. به طور کلی استفاده شخصی از فضای مشاعات اعم از نگهداری وسایل اضافه یا نگهداری از حیوانات ممنوع است.
آیا قانونی تحت عنوان قانون منع نگهداری حیوانات در آپارتمان داریم؟
خیر. نگهداری حیوانات خانگی مانند سگ و گربه با رعایت مسائل مطرح شده در قوانین ممنوع نیست. اما طبق قانون، نگهداری حیوانات نامتعارف و بزرگ و همچنین حیوانات وحشی مانند سوسمار، میمون، مار، رتیل و ... ممنوع است.
آیا قانون نگهداری گربه در آپارتمان با سگ متفاوت است؟
خیر، حیوانات خانگی مانند سگ و گربه و پرندگان قوانین یکسانی دارند. بخصوص اینکه گربه به نسبت سگ به لحاظ تولید صدا مزاحمت کمتری دارد.
جریمه نگهداری سگ در آپارتمان چقدر است؟
در صورت اثبات جرم، دادگاه ممکن است فرد را به پرداخت جریمه و حتی یکسال حبس محکوم کند. در مورد حیوانات نامتعارف یا بیمار، احتمال ضبط حیوان هم وجود دارد.
اگر از مشاعات فقط برای رفت و آمد و عبور و مرور حیوان خانگی استفاده شود نه نگهداری مداوم، چطور؟
در این مورد قانون خاصی وجود ندارد. بلکه باید به اساسنامه ساختمان مراجعه کرد. اگر عبور و مرور حیوان خانگی در مشاعات در اساسنامه ممنوع شده باشد، شما اجازه انجام این کار را ندارید. در مواردی که اساسنامه وجود ندارد، به مدیریت ساختمان مراجعه کنید. معمولا در چنین شرایطی بنا به نظر اکثریت ساکنین ساختمان تصمیم گیری میشود.
اما اگر صاحب حیوان خانگی، حیوان را داخل باکس و بدون ایجاد صدا و مزاحمت از فضای مشاعاتی مانند آسانسور و راه پله عبور دهد، شکایت همسایگان به جایی نمیرسد. چون هیچ قانونی را نقض نکرده است
حکم نگهداری کبوتر در آپارتمان چیست؟ آیا نگهداری پرنده در آپارتمان جرم است؟
نگهداری کبوتر حتی در بالکن که جزوی از فضای شخصی محسوب میشود هم ممکن است جرم محسوب شود. چون بر اساس قانون ایجاد مزاحمت، سر و صدا و همینطور به خطر افتادن بهداشت عمومی ساکنان مصداق بارز تخلف از قانون است. در این صورت همسایه ها میتوانند از فرد شکایت کنند. نگهداری پرندگانی مانند کبوتر در قفس های کوچک داخل آپارتمان امکان پذیر نیستند.
آیا قانونی تحت عنوان قانون نگهداری پرنده در آپارتمان داریم؟
قانون مشخصی درباره تک تک پرندگان مشخص نشده است. اما نگهداری پرنده در داخل آپارتمان بدون ایجاد مزاحمت، سر و صدا، بوی نامطبوع و انتشار بیماری های مشترک بین انسان و پرندگان موردی ندارد. بسیاری از خانواده های ایرانی از پرندگانی مانند قناری، طوطی، مرغ عشق، مرغ مینا، کاسکو در آپارتمان نگهداری میکنند.
حکم نگهداری کبوتر در پشت بام مشاع چیست؟
نگهداری کبوتر در پشت بام آپارتمان ممنوع است. چون پشت بام مشاع محسوب میشود. پشت بام، حیاط، راه پله، پاگردها، باغچه، آسانسور، آلاچیق و ورودی پارکینگ جزو مشاعات محسوب میشوند.
حکم نگهداری مرغ عشق در خانه چیست؟ یا به طور کلی نگه داشتن پرنده در خانه چه حکمی دارد؟
نگهداری پرنده در آپارتمان از جمله مرغ عشق در صورتی که موجب مزاحمت، سرو و صدا، سلب آسایش و به خطر افتادن بهداشت ساکنین نشود، موردی ندارد. اما نگهداری آن در فضای مشاع مطلقا ممنوع است. بهتر است قبل از نگهداری از این پرندگان در مورد نحوه نگهداری، بیماری های مشترک بین انسان و پرندگان و... به دقت مطالعه کنید، تا دچار مشکل نشوید. در ضمن حکم نگهداری قناری با کاسکو، عروس هلندی و... فرقی ندارند.
فراموش نکنید حکم نگهداری مرغ در خانه یا خروس یا بوقلمون با قناری و طوطی و... متفاوت است.
آیا قانونی تحت عنوان قانون نگهداری مرغ و خروس در شهر داریم؟
نگهداری از مرغ و خروس در شهر به دلیل تولید صدای بلند و مداوم، از بین بردن زیبایی و نظم معابر، ایجاد بیماری های مشترک بین انسان و پرندگان ممنوع است. بوقلمون، اردک و ... هم همین شرایط را دارند. بهتر است این پرندگان را در فضاهای خارج از شهر و در روستاها نگهداری کنید.
قانون نگهداری مرغ و خروس در خانه ویلایی چیست؟
نگهداری مرغ و خروس حتی در خانه های ویلایی به دلیل تولید صدا، بوی نامطبوع و ایجاد مزاحمت ممنوع است. مرغ و خروس ممکن است سبب بیماری هایی مانند نیوکاسل، برونشیت و یا گامبرو شوند.
شکایت از همسایه بابت نگهداری مرغ و خروس چه مراحلی دارد؟
ارسال اظهار نامه، تماس با مامورین کلانتری برای تنظیم صورت جلسه، تهیه استشهاد نامه، مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و تنظیم شکایت نامه جهت ارجاع به دادسرا و دادگاه. چنانچه فرد مجرم شناخته شود، ممکن است به پرداخت جریمه نقدی یا یک سال حبس محکوم شود.
کلام آخر
به طور کلی میتوان این طور خلاصه کرد که نگهداری حیوانات متعارف مانند سگ و گربه و پرندگان در فضاهای عمومی و مشاع ممنوع است. اما در فضاهای شخصی مانند داخل آپارتمان مجاز است. ولی در صورتیکه ثابت شود نگهداری حیوان باعث سلب آسایش، ایجاد مزاحمت، ایجاد بوی نامطبوع، به خطر انداختن بهداشت عمومی همسایگان شده، قابل شکایت و پیگیری است. در صورت اثبات جرم فرد متختلف به پرداخت جریمه و یا حتی حبس محکوم خواهد شد.