ساعت اوج مصرف برق تنها یک اطلاع رسانی مقطعی نیست. بلکه شاخص مهمی برای رفتار مصرف کننده، طراحی ساختمان و انتخاب تجهیزات است. توجه به این موضوع باعث کاهش هزینه ها، کاهش فشار به شبکه و افزایش کیفیت و پایداری ساختمان ها میشود. تیم محتوایی پیام ساختمان تلاش کرده تا جدول ساعات اوج مصرف برق در فصل های مختلف را تهیه کند.
منظور از ساعت پیک مصرف برق چیست؟
ساعت اوج مصرف (ساعت پیک مصرف)، بازه ای از شبانه روز است که مصرف برق در کل کشور بالا میرود. این بازه معمولا در اواخر روز اتفاق میافتد. در اوج مصرف وسایل روشنایی به جمع مصرف کنندگانی مانند یخچال و فریزر که از قبل در مدار بوده اند، اضافه میشوند. در کشورهای پیشرفته پیک مصرف در طول روز اتفاق می افتد. اما در ایران ساعات اوج مصرف در انتهای روز رخ میدهد. این نشان میدهد که بیشترین مصرف برق مربوط به مصرف خانگی است نه تجاری و صنعتی.
ساعات پیک سراسری در ایران چه ساعتی است؟
بر اساس داده های شرکت توزیع برق، ساعت اوج مصرف معمولاً به شکل زیر است:
| فصل |
ساعات اوج بار |
ساعت میان بار |
ساعات کم بار |
| ساعت اوج مصرف در بهار (به غیر از خرداد) |
21 تا 22 شب |
10 صبح تا 20 شب 23 شب تا 24 بامداد |
1 بامداد تا 9 صبح |
| ساعت اوج مصرف در تابستان |
19 شب تا 24 بامداد 13-17 تجاری 17-23 خانگی |
1 بامداد تا 2 بامداد 9 صبح تا 13 ظهر |
3 بامداد تا 8 صبح |
| ساعت اوج مصرف در پاییز |
18 عصر تا 21 شب |
10 صبح تا 17 عصر 22 شب تا 24 بامداد |
1 بامداد تا 9 صبح |
| ساعت اوج مصرف در زمستان |
18 عصر تا 21 شب |
10 صبح تا 17 عصر 22 شب تا 24 بامداد |
1 بامداد تا 9 صبح |
دلایل ساعت اوج مصرف برق در زمستان:
- سیستم های گرمایشی برقی
- روشنایی و وسایل برقی شبانه مانند اتو، ماشین لباسشویی و...
- فعالیت های خانگی
دلایل اوج مصرف برق در تابستان:
- استفاده همزمان از کولر و سایر سیستم های سرمایشی
- روشنایی و وسایل برقی شبانه مانند اتو، ماشین لباسشویی و...
- فعالیت های خانگی
ساعت اوج مصرف در تابستان معمولا بین 19 تا 24 است، اما گاهی تغییر در الگوی مصرف برق در این فصل باعث میشود تا مسئولین یک پیک دوم هم تعریف کنند. نحوه محاسبه و تعرفه این دو پیک با هم متفاوت است.
پیک اول: از ساعت 13 تا 17 برای مشترکین تجاری
پیک دوم: از ساعت 17 تا 23 برای مشترکین خانگی
مشترکین خانگی هم به دو دسته مشترکین عادی و مشترکین مناطق گرمسیری تقسیم میشوند.
هزینه برق مصرفی در بازه اوج مصرف برق چطور محاسبه میشود؟
در بازه زمانی اوج مصرف هزینه برق سه برابر حالت عادی محاسبه میشود. بنابراین استفاده همزمان از چند وسیله برقی در این ساعت ها باعث بالا رفتن هزینه قبض برق مصرفی خواهد شد.
این در حالی است که هزینه برق مصرفی در ساعت کم بار و میان بار نرخ های بسیار کمتری دارند. ساعت کم بار ساعتی است که میزان مصرف به کمترین حالت خود میرسد. بنابراین منطقی است که از وسایل برقی پر مصرف در ساعت کم بار یا ساعت های میان بار استفاده کرد.
برای اطلاع و محاسبه دقیق برق مصرفی خود میتوانید فایل "نرخ تعرفه های برق از خرداد 1404" را دانلود کنید. و سپس با توجه به استان و میزان مصرف خود، رقم نهایی قبض برق را محاسبه کنید.
علاوه بر رعایت ساعت اوج مصرف برق راهکارهای مختلف دیگری هم وجود دارند. با به کارگیری این راهکارها میتوانید هزینه های برق مصرفی و فشار به شبکه برق را کاهش دهید. و از این طریق به مدیریت انرژی کشور کمک کنید. برای اطلاعات بیشتر درباره راهکارهای کاهش مصرف برق میتوانید مقاله ساختمان های کم مصرف و بهره وری انرژی را مطالعه کنید.
آیا ساعات اوج مصرف برق برای استان های مختلف یکسان است؟
در جواب به این سوال باید بگوییم، خیر. ساعت پیک مصرف در همه مناطق و استان های مختلف یکی نیست. طبیعتا ساعت اوج مصرف در تهران با ساعت اوج مصرف برق در اصفهان یا خوزستان یکی نیست. به همین دلیل مشترکین مناطقه گرمسیری از مشترکین عادی جدا شده اند. خود مناطق گرمسیری هم به مناطق 1 تا 4 تقسیم شده و برای هر منطقه تعرفه های مختلفی اعمال میشود.
چرا توجه به ساعت اوج مصرف برق اهمیت دارد؟
توجه به ساعت اوج مصرف فقط به منظور کاهش هزینه قبض برق نیست و فواید دیگری هم برای مشترکین مختلف دارد.
برای مصرف کنندگان خانگی
- کاهش هزینه برق
- جلوگیری از آسیب به وسایل برقی
- مشارکت در پایداری شبکه
برای مدیران ساختمان
- برنامه ریزی بهتر برای استفاده از تجهیزات مشاع
- مدیریت آسانسورها، پمپ ها و تجیهزات سرمایشی
- کاهش ریسک قطعی برق در ساعت های حساس
برای طراحان و سازندگان ساختمان
- انتخاب سیستم های کم مصرف
- طراحی عایق حرارتی مناسب
- پیش بینی زیرساخت مدیریت انرژی
وسایل برقی پرمصرف شامل چه وسایلی هستند؟
وسایلی که در ادامه به آن ها اشاره میکنیم، جزو پر مصرف ترین وسایل برقی هستند. پس سعی کنید از این وسایل در ساعت اوج مصرف برق کمتر استفاده کنید.
- تجهیزات سرمایشی مانند کولر گازی و کولر آبی
- وسایل گرمایشی برقی
- ماشین لباسشویی و ظرفشویی
- اتو و وسایل حرارتی
- پمپ های آب
تدابیر برای کاهش مصرف برق
برای کاهش مصرف برق راهکارهای مختلفی وجود دارند که در ادامه به برخی از آن ها اشاره میکنیم.
رفتار مصرف کننده
- استفاده از وسایل پر مصرف در ساعات کم بار
- تنظیم دمای کولر
- خاموش کردن تجهیزات غیر ضروری
تجهیزات و تاسیسات
- استفاده از تجهیزات کم مصرف
- بهینه سازی سیستم های سرمایشی و گرمایشی
- نصب تایمر و کنترل کننده ها
طراحی و مصالح ساختمانی
- استفاده از مصالح عایق حرارتی
- کاهش اتلاف انرژی از پوسته ساختمان
- طراحی اقلیمی و نورگیری صحیح
همه این اقدامات باعث کاهش مصرف برق حتی در ساعات اوج می شوند.
آیا وسایل به ظاهر خاموش هم برق مصرف میکنند؟
بله. متاسفانه برخی از وسایل برقی حتی زمانی که از آنها استفاده نمیکنیم هم برق مصرف میکنند. برای مثال کابل شارژی که به پریز برق متصل است بدون اینکه از آن استفاده شود. دستگاه هایی که حالت standby (انتظار) یا sleep دارند مانند تلویزیون، لپتاب، کامپیوتر و... . حتی سماور برقی و هواپز هم در صورتی که به پریز برق متصل باشند، برق مصرف میکنند.
پس بهتر است بعد از خاموش کردن دستگاههای برقی آن ها را از پریز برق جدا کنید. این کار نه تنها در کاهش میزان مصرف برق موثر است بلکه در حفظ سلامت دستگاه هنگام نوسانات برق هم کمک میکند.
جمع بندی
در این مقاله سعی کردیم درباره ساعت اوج مصرف (ساعت پیک مصرف) و اهمیت آن توضیح دهیم و در ادامه لیستی از وسایل پر مصرف برقی را نام بردیم. سپس راهکارهای را در بخش های رفتار مصرف کننده، تجهیزات و تاسیسات و همچنین طراحی و مصالح ساختمانی ارائه کردیم. امیدواریم این مقاله بتواند به سوالاتی که در ذهن شماست پاسخ دهد.