شیرهای هوا برای خارج کردن هوای موجود در خطوط لوله مورد استفاده قرار می گیرند و معمولاً در نقاطی از سامانه که امکان تجمع هوا وجود دارد نصب خواهند شد. مکانیزم عملکرد آنها عبارت از یک شناور کوچک است که به نسبت حجم معینی در داخل آب شناور است و مقطع عبور آب رابسته نگه می دارد و با نفوذ هوا به داخل محفظه گوی شناور به طرف پایین حرکت کرده و روزنه را باز می از خارج شدن هوا گوی مجدداً بالا می آید تا روزنه بسته شود.
نحوه عملکرد شیرتخلیه هوا
شیر های هوا باید در ورودی خود دارای یک عدد شیر قطع و وصل باشند تا در صورت نیاز به تعمیرات امکان قطع آب توسط شیر و باز کردن شیر هوا از خط لوله تعمیر و یا تعویض وجود داشته باشد. شیر های تخلیه هوا به منظور تخلیه حبابهای هوا که در نقاط مرتفع خطوط لوله جمع می شوند به کار میروند.
عمل هوادهی و تخلیه هوا را به شکل خودکار در خطوط اصلی و تغذیه صورت می گیرد و عبور سیال بطور مستقیم با عملکرد شیرهوا انجام می شود. شیر هوا برای تخلیه هوای درون لوله ها هنگام پرکردن آنها از آب و تخلیه لوله ها از آب و در هنگام بهره برداری شبکه ، ضروری می باشد.
شیرهای هوا باید در طول خط لوله در مکانهای که شیب خط لوله تغییر می کند و امکان جمع شدن هوا در آن نقاط وجود دارد قرار داده طول خط لوله معمولا از شیرهای هوای دو روزنه استفاده می شود.
روزنه برزگ شیر:
در جهت هوادهی و تخلیه هوا با حجم زیاد در هنگام پرکردن خط و تخلیه خط مورد استفاده قرار می گیرد.
روزنه کوچک شیر:
درجهت تخلیه هوای جمع شده هنگامی که خط تحت فشار کاری قرار می گیرد، استفاده می شود.
مشخصات و طراحی مدل شیر:
1- دارای یک مخزن هوا به همراه شناور و روزنه بزرگ برای تخلیه حجم زیاد هوا به هنگام پرشدن(ورود آب به درون خطوط لوله)
2- ورود هوا به داخل خطوط لوله به هنگام خالی شدن خطوط (برداشت آب)
3- روزنه کوچک برای تخلیه حباب های هوا بوجود آمده در خطوط لوله کشی ناشی از کاویتاسیون