خانه
مقالات
10 چالش تامین کالا و مصالح ساختمانی در بازار ایران

بررسی دغدغه های خریداران و فروشندگان به همراه ارایه راهکار

10 چالش تامین کالا و مصالح ساختمانی در بازار ایران

سردبیر پیام ساختمان

نوع محتوا : مقاله

تاریخ انتشار : 26 خرداد 1405

زمان مطالعه : 5 دقیقه

بازدید : 222

اضافه به لیست دلخواه

دیدگاه‌ها

به گزارش پیام ساختمان، اگر از دید «خریدار، پیمانکار یا فعال بازار» نگاه کنیم، مشکلات تأمین مصالح ساختمانی در ایران فقط موضوع قیمت مصالح نیست؛ بلکه مجموعه ای از چالش های مالی، لجستیکی و ساختاری است.

مهم ترین چالش ها عبارت اند از:

1) چالش تعهد فروشندگان و ضمانت اجرایی در معاملات
2) شرایط پرداخت و تسویه
3) خرید اعتباری
4) ترس از تقلب و کم فروشی
5) نبود مرجع واحد خرید و تامین پراکنده از چندین فروشنده
6) قیمت های غیرشفاف و چانه زنی
7) دشواری مقایسه برندها
8) وابستگی شدید به شبکه های شخصی
9) مدیریت فاکتور و مستندات
10) نبود اعتماد به خرید آنلاین مصالح ساختمانی

1) چالش تعهد فروشندگان و ضمانت اجرایی در معاملات

بزرگترین چالشی که مشتریان مصالح و تجهیزات ساختمانی دارند، این است که در بعضی موارد، فروشنده به تعهدات خود در موضوع قیمت، کیفیت، وزن و دیگر متغیرهای مهم عمل نمیکند. و هنگام بروز مشکل، خریدار و یا سازنده ساختمان با مشکلات متعدد روبرو میشود و از طرفی دست او به جایی نمیرسد.

در بسیاری از معاملات:

• قرارداد رسمی وجود ندارد

• ضمانت تحویل ضعیف است

• ضمانت کیفیت مشخص نیست

• نوسانات بازار، بهانه لغو تعهدات است

بنابراین ریسک معامله بالاست. و این مساله در نهایت باعث کمبود اعتماد میان طرفین میشود.

در کشورهای توسعه یافته اعتماد از طریق:

• رتبه بندی فروشندگان

• نظرات کاربران

• ضمانت پرداخت

• بیمه معاملات

• استانداردهای کنترل کیفیت

ایجاد می شود.

اما در ایران هنوز اعتماد عمدتاً از طریق:

• آشنایی

• معرفی دوستان

• سابقه شخصی

• ارتباطات

به دست می آید.

به همین دلیل اگر کسی بتواند مشکل «اعتماد» را در بازار مصالح ساختمانی حل کند، ارزش بیشتری از حل مشکل «قیمت» ایجاد میکند. بعضی از استارتاپ های این حوزه روی قیمت تمرکز می کنند، در حالی که درد اصلی بازار اغلب اعتماد، اعتبارسنجی و اطمینان از معامله است. به همین دلیل پیام ساختمان با درک درست واقعیات بازار ایران، روی این موضوع تمرکز کرده است.

2) شرایط پرداخت و تسویه

معضل پیش پرداخت و شرایط تسویه، انرژی و زمان زیادی از فروشندگان و خریداران مصالح و تجهیزات بازار ساختمان میگیرد. از طرفی پیش تسویه با ریسک بالای تحویل یا شرایط تحویل فروشنده روبروست. از طرف دیگر در مواردی که تسویه هنگام تحویل است، دردسرهای زیادی هنگام رویایی خریدار با راننده لجستیک، وجود دارد.

این مشکل در بازار مصالح ساختمانی ایران از اینجا ناشی می شود که معامله معمولاً سه مرحله دارد:

1. پرداخت یا بیعانه

2. تحویل فیزیکی کالا

3. احراز کیفیت و کمیت کالا

اما هیچ کدام از طرفین نمی خواهند ریسک مرحله اول را بپذیرند.

• فروشنده می گوید: اگر پول نگیرم شاید خریدار بعداً تسویه نکند.

• خریدار می گوید: اگر پول بدهم شاید کالا نرسد، یا کمتر برسد، یا کیفیتش مطابق ادعا نباشد.

این تضاد منافع در مصالح ساختمانی شدیدتر از بسیاری از بازارهای دیگر است، چون کالاها سنگین، حجیم، گران و تخصصی هستند.

مثلاً در خرید میلگرد، تیرآهن، سیمان، سنگ یا کاشی، خریدار معمولاً تا زمان رسیدن بار نمی تواند مطمئن باشد:

• وزن واقعی همان وزن فاکتور است.

• برند واقعی همان برند سفارش است.

• کیفیت و مشخصات فنی مطابق توافق است.

• در مسیر حمل بخشی از بار کم نشده است.

از طرف دیگر فروشنده هم نمی تواند چند ده یا چند صد میلیون تومان کالا را بدون هیچ تضمینی ارسال کند.

به همین دلیل در بازار ایران چیزی که معامله را سخت می کند فقط «قیمت» نیست؛ بلکه «زمان انتقال ریسک» است. سؤال اصلی این است که در چه لحظه ای ریسک از فروشنده به خریدار منتقل می شود:

• قبل از بارگیری؟

• هنگام تحویل؟

• بعد از وزن کشی؟

• بعد از آزمایش و تأیید کیفیت؟

بسیاری از اختلافات بازار مصالح دقیقاً از همین بخش ناشی می شوند. خریدار می گوید: باید فرصت بررسی داشته باشم و فروشنده می گوید: باید پولم قطعی باشد.

نکته جالب این است که هرچه کالا تخصصی تر و یا سفارشی تر باشد، این مشکل شدیدتر می شود.

3) خرید اعتباری

بسیاری از سازندگان و پیمانکاران با کمبود نقدینگی مواجه هستند. به همین دلیل خرید نقدی مصالح دشوار شده و در برخی پروژه ها حتی از روش های تهاتر برای تأمین مصالح استفاده می شود. همچنین روش های خرید اعتباری میتواند راهگشا باشد.

بسیاری از پروژه ها نیاز به خرید مدت دار یا پرداخت مرحله ای دارند، اما گزینه های مطمئن محدود است.

بنابراین این چند نکته قابل بررسیست:

1) شرایط استعلام اعتبار ساختمان ساز:

یکی از چالش های ساختمان سازها این است که در عین حال که سرمایه و اعتبار خوبی دارند، سوابق فعالیت و خوش حسابی ایشان قابل استعلام نیست. چرا که استعلامات عمومی نظیر بانک و چک، ریسک های رایج را پوشش نمیدهد. حتی چک صیادی و رویه های جدید بانکی هم، مشکل را حل نمیکند.

2) فاصله بین جریان نقدی پروژه و فروشندگان مصالح

بسیاری از سازندگان و پیمانکاران درآمدشان را از فروش واحدها یا دریافت مطالبات کارفرما کسب می کنند، اما فروشندگان مصالح معمولاً پول نقد یا تسویه کوتاه مدت می خواهند. این اختلاف زمانی باعث فشار نقدینگی می شود. به همین دلیل خرید اعتباری، چکی و اقساطی در بازار مصالح بسیار رایج شده است. ولی برای تامین کنندگان و خریدارانی که تجربه تعامل ندارند، کار دشوار است.